"Report" xəbər verir ki, bu barədə ÜST-nin hesabatında bildirilib.

"2019–2025-ci illər arasında 10 ölkə insanlarda taun xəstəliyinə şübhəli yoluxma halları barədə ÜST-yə məlumat verib. Onlardan altısında təsdiqlənmiş yoluxma halları qeydə alınıb. Ümumilikdə, ÜST xəstəliyə 3 847 şübhəli yoluxma və 423 ölüm barədə məlumat alıb. Bu, ölüm hallarının 11 % təşkil etdiyini göstərir", - hesabatda qeyd olunub.

Həmçinin bildirilib ki, 2025-ci ildə vəbadan ölüm halları 30 % artıb. Dünyada qeydə alınan bütün vəbaya yoluxma və ölüm hallarının təxminən 90 %-i yeddi ölkənin – Anqola, Banqladeş, Konqo Demokratik Respublikası, Nigeriya, Cənubi Sudan, Sudan və Yəmənin payına düşür. Ən böyük yük ÜST-nin Afrika regionunda qeydə alınıb, burada 2024-cü illə müqayisədə xəstəliyə yoluxma halları 34 %, ölüm halları isə 58 % artıb.

Təşkilatın hesabatında qeyd olunub ki, vəbaya qarşı peroral peyvəndlərin dünya üzrə istehsalı 2022-2025-ci illər ərzində iki dəfədən çox artaraq ildə təxminən 30 milyon dozadan təqribən 80 milyon dozaya çatıb, bu da peyvəndlərin əlçatanlığını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb.

Bakterial meningitə gəldikdə isə, bu xəstəlik müntəzəm olaraq epidemiyaların baş verdiyi Seneqaldan Efiopiyaya qədər olan ölkələr üçün ciddi problem olaraq qalmaqda davam edir. 2025-ci ildə regionun 26 ölkəsindən 24-ü ÜST-yə 21 526 ehtimal edilən xəstəliyə yoluxma və 971 ölüm halı barədə məlumat verib, bu da 4,5 % ölüm göstəricisinə uyğundur.

Bu barədə "Far.Az"un sorğusuna cavab olaraq Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, həyata keçirilən ürək transplantasiyası uğurlu olub.

2026-cı ilin sentyabrına qədər Azərbaycanda ümumilikdə 3 ürək transplantasiyası həyata keçirilib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda və ümumilikdə Qafqaz regionunda ilk dəfə meyit donordan ürək transplantasiyası 2025-ci il oktyabrın 31-də uğurla həyata keçirilib. Səhiyyə Nazirliyi və Mərkəzi Klinikanın birgə təşkilatçılığı ilə baş tutan bu tarixi əməliyyatda beyin ölümü reallaşmış donorun ürəyi 19 yaşlı gəncə köçürülüb.

Qeyd edək ki, bu gün Ümumdünya Ürək Günüdür.

Bu barədə "Far.Az"un sorğusuna cavab olaraq TƏBİB-dən məlumat verilib.

Bildirilib ki, siyahıya həmçinin Tobramisin (antibiotik), Budesonid (iltihabəleyhinə preparat), Salbutamol (bronxları genişləndirən preparat), inhalyasiya üçün Kolistin (antibiotik), Pankreatin də (həzm fermenti) aiddir.

2025-ci ildə ümumilikdə dərman miqdarı 22 min 850 idisə, 2026-cı ildə bu rəqəm 57 min 875-ə çatıdırılıb. Bundan əlavə, nadir xəstəliklər üzrə dərman siyahısına daxil olan Dornaza alfa və Tobramisin preparatları ilə təminat da davam edir.

Bundan başqa "Uşaqlarda kistoz fibroz genetik xəstəliyi ilə mübarizə tədbirləri" proqramı çərçivəsində hazırda ölkə üzrə 86 xəstə qeydiyyatdadır. Onlardan 77-si 18 yaşadək uşaqlar, 9-u isə yetkin şəxslərdir.

Kistoz fibroz xəstələrinin dərman təminatı 2022-ci ildən icbari tibbi sığorta çərçivəsində həyata keçirilir. 2024-cü ildə müvafiq normativ sənədə edilmiş dəyişikliklərlə xəstəliyin müalicəsində istifadə olunan dərman preparatları təminat siyahısına daxil edilib. Bu mexanizm 2026-cı ildə də davam etdirilib və təminatın həcmi genişləndirilib.

Belə ki, Avropa Kistoz Fibroz Cəmiyyətinin (ECFS) standartlarına əsasən, xəstəliyin idarə olunmasında inhalyasiya antibiotikləri, bəlğəmin duruldulması üçün Dornaza alfa, bronxodilatatorlar, pankreas fermentləri ilə əvəzedici terapiya və qidalanma dəstəyi əsas yer tutur. Azərbaycanda bu preparatların hamısı dövlət təminatı çərçivəsində xəstələrə ödənişsiz verilir və tibbi enteral qida məhsulları ilə tamamlanır. Bir çox ölkələrdə bu müalicənin əhəmiyyətli hissəsinin xəstə və ailə tərəfindən ödənildiyini nəzərə alsaq, dərman və tibbi qida təminatının tam həcmdə dövlət tərəfindən həyata keçirilməsi xəstələrin və onların ailələrinin maliyyə yükünün azaldılması baxımından mühüm nailiyyətdir.

Eyni zamanda, Azərbaycanda kistoz fibroz xəstələrinə göstərilən tibbi yardım beynəlxalq praktikada qəbul edilmiş əsas yanaşmalara uyğundur. Xəstəliyin erkən aşkarlanması məqsədilə yenidoğulmuşlar arasında daban testi vasitəsilə neonatal skrininq aparılır. Bu, dünyanın bir çox inkişaf etmiş ölkələrində tətbiq olunan və xəstəliyin simptomlar yaranmazdan əvvəl aşkarlanmasına, müalicəyə vaxtında başlanılmasına imkan verən effektiv üsuldur. Neonatal skrininq vasitəsilə erkən diaqnostikanın davam etdirilməsi, uşaqlıqdan yetkin yaşa keçid dövründə tibbi xidmətin davamlılığının təmin olunması və multidissiplinar tibbi nəzarətin gücləndirilməsi istiqamətində işlər davam etdirilir. Bu yanaşma dünya təcrübəsində tövsiyə olunan modelə uyğundur və xəstələrin həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir.

"Far.Az" xəbər verir ki, bu barədə texnologiya korporasiyası "Alibaba" məlumat yayıb.

Model "Alibaba"nın elmi-tədqiqat bölməsi olan "Damo" Akademiyası, Sıçuan əyalətinin Onkoloji Xəstəxanası və Sun Yat-sen Universitetinin Onkoloji Mərkəzi tərəfindən birgə hazırlanıb.

Bildirilir ki, "Damo Eagle" modelindən istifadə zamanı intubasiya və ya kontrast maddənin yeridilməsi tələb olunmur. Süni intellekt qida borusu xərçəngi riskini, o cümlədən xəstəliyin erkən mərhələlərini və xərçəngönü dəyişiklikləri müəyyən etmək üçün standart döş qəfəsi kompüter tomoqrafiyasının nəticələrini təhlil edir.

Modelin qida borusu xərçəngi hallarını düzgün müəyyənləşdirmə həssaslığı 90 faizə, çox zəif əlamətlərlə müşahidə olunan xərçəngönü dəyişikliklər zamanı isə 52,5 faizə çatır. Modelin spesifikliyi, yəni xəstə olmayan şəxsləri düzgün şəkildə sağlam kimi müəyyənləşdirmə göstəricisi isə 99,2 faizdir. "Damo Eagle" modeli üç ölkədə 80 mindən çox tibbi hal üzərində sınaqdan keçirilib.

Çinin Milli Onkoloji Mərkəzinin statistikasına görə, ölkədə hər il təxminən 220 min yeni qida borusu xərçəngi halı qeydə alınır. Bu xəstəlikdən ölənlərin sayı isə ildə təxminən 190 min nəfər təşkil edir.

"Report"un məlumatına görə, say 46-dan 51-ə çatdırılıb.

Siyahıya Əliyev Amin Müzakir oğlu, İsmayılov Turab Qurbanəli oğlu, Həsənov Ülvi Tofiq oğlu, Xudiyev Xudu Füzuli oğlu, Əsədov Mehdi Eldar oğlu əlavə edilib.

"Report" xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin gənclər və idman komitəsinin üzvü Mircəlil Qasımlı komitənin bugünkü iclasında deyib.

Deputat bunun ciddi problemə çevrildiyini vurğulayıb:

"Qarşıdakı bütün sessiyalarda biz bunu çox ciddi şəkildə müzakirə etməliyik. Çünki gənclərin gələcəyi böyük təhlükədədir. Nəticə əldə etmək üçün steroiddən istifadə olunursa, bu dopinq vasitəsi deməkdir. Amma təəssüf ki, gələcəkdəki nəticələr faciəvi ola bilər".

Parlamentin Sosial qanunvericilik şöbəsinin müdiri Adil Vəliyev isə deputatın fikirlərinə münasibət bildirib:

"Dopinqlə mübarizə doğrudan da ciddi məsələdir. Biz bu barədə müvafiq qurumun mütəxəssisləri ilə onlayn görüş təşkil etmişik. Qısa müddətdə bu sahədə hazırlanan bir sıra dəyişiklikləri komitəyə təqdim edəcəyik".

"Far.Az"un məlumatına görə, alimlər Avropa mənşəli 3,3 milyondan çox insanın genetik məlumatlarını təhlil etdikdən sonra bu qənaətə gəliblər.

Tədqiqatın nəticələri "Science" jurnalında dərc olunub.

Alimlər ağciyər xərçənginin ən geniş yayılmış növü olan adenokarsinomanın inkişafı ilə əlaqələndirilən EGFR T790M irsi genetik variantının təsirini araşdırıblar. Məlum olub ki, bu mutasiyanın daşıyıcılarında xəstəliyin inkişaf riski mutasiyası olmayan insanlarla müqayisədə təxminən 25 dəfə yüksəkdir.

Əlaqə xüsusilə heç vaxt siqaret çəkməyən insanlar arasında güclü olub. Bu qrupda mutasiyanın mövcudluğu ağciyər xərçəngi riskinin təxminən 62 dəfə artması ilə əlaqələndirilib. Müqayisə üçün, tədqiqatda siqaret çəkməyin riski təxminən 4 dəfə artırdığı müəyyənləşdirilib.

Tədqiqatın müəllifləri bildiriblər ki, mutasiyanın özü nadir hallarda şişin yaranmasına səbəb olur, lakin EGFR genindəki digər dəyişikliklərlə birlikdə xərçəngin inkişafına şərait yarada bilər.

Alimlər vurğulayıblar ki, ağciyər xərçəngi hallarının böyük əksəriyyəti hələ də siqaret çəkmə ilə əlaqəlidir. Bununla belə, irsi amillərin müəyyənləşdirilməsi bu vərdişi olmayan insanlarda xəstəliyin yaranma riskinin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə kömək edə bilər.

"Far.Az" xəbər verir ki, bu barədə ÜST rəhbəri "X" sosial şəbəkəsindəki hesabında paylaşım edib.

"İşimdə ən çox sevdiyim şeylərdən biri - bütün dünyadakı ÜST həmkarları ilə görüşmək, onları dinləmək, onların təcrübəsindən öyrənmək və ideyaları ilə tanış olmaqdır. Təşkilatın Azərbaycandakı komandası ilə görüşmək, onların "HealthForAll" (Hamı üçün sağlamlıq) proqramı istiqamətində əldə etdikləri irəliləyişləri, ideyalarını dinləmək və təşkilat olaraq qarşılaşdığımız çağırışlar və imkanlarla bağlı açıq danışmaq imkanım oldu", - o yazıb.

Bu barədə "Far.Az"un sorğusuna cavab olaraq, Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasından məlumat verilib.

Qeyd olunub ki, Xalq artistinin müalicəsi ev şəraitində davam etdirilir.

Xatırladaq ki, Xalq artisti Zaur Rzayev sentyabrın 5-də Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının Qəbul şöbəsinə hospitalizasiya olunmuşdu. Ona qaraciyər sirrozunun dekompensasiya mərhələsi, assit və qaraciyər ensefalopatiyası diaqnozu qoyulmuşdu.