﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
<channel>
<title>Maraqlı - Far.az - Azərbaycan Xəbərləri</title>
<link>https://far.az/</link>
<language>az</language><item>

<title>Meteorit ABŞ-də təşviş yaradıb</title>

<link>https://far.az/93289-meteorit-absh-de-teshvish-yaradib.html</link>

<pdalink>https://far.az/93289-meteorit-absh-de-teshvish-yaradib.html</pdalink>

<guid>https://far.az/93289-meteorit-absh-de-teshvish-yaradib.html</guid>

<pubDate>Sun, 31 May 2026 11:30:05 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>ABŞ-də Yeni İngiltərənin bəzi hissələrinin üzərindən parlaq bir meteorit keçərək atmosferin yuxarı qatlarında parçalandıqdan sonra güclü bir partlayışa səbəb olub.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Far.Az"</a>un "Reuters"ə istinadən verdiyi məlumata görə, hadisə mayın 31-də yerli vaxtla təxminən saat 14:06-da baş verib.</p><p>Hadisə şahidlər və NOAA GOES-19 peyki tərəfindən qeydə alınıb. Meteorit Massaçusetsin şimal-şərqi və Nyu-Hempşirin cənub-şərqi üzərində təxminən 64 km yüksəklikdə parçalanıb.</p><p>NASA-nın hesablamalarına görə, partlayış təxminən 300 ton TNT ekvivalenti enerji verib.</p><p>Agentlik izah edib ki, meteorlar səs sürətindən daha sürətli hərəkət edir və şok dalğaları yaradır.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/abs-nin-aeronavtika-ve-kosmik-fezanin-tedqiqi-uzre-milli-idaresi-nasa" class="tags__item"> ABŞ-nin Aeronavtika və Kosmik Fəzanın Tədqiqi üzrə Milli İdarəsi (NASA) </a> <a href="/tag/meteor-yagisi" class="tags__item"> Meteor yağışı </a> <a href="/tag/partlayis" class="tags__item"> Partlayış </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Norveçdə altı yaşlı məktəbli vikinqlər dövrünə aid qılınc tapıb</title>

<link>https://far.az/88514-norvechde-alti-yashli-mektebli-vikinqler-dovrune-aid-qilinc-tapib.html</link>

<pdalink>https://far.az/88514-norvechde-alti-yashli-mektebli-vikinqler-dovrune-aid-qilinc-tapib.html</pdalink>

<guid>https://far.az/88514-norvechde-alti-yashli-mektebli-vikinqler-dovrune-aid-qilinc-tapib.html</guid>

<pubDate>Mon, 11 May 2026 02:30:03 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Norveçdə altı yaşlı oğlan məktəb ekskursiyası zamanı vikinqlər dövrünə aid qılınc tapıb.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Report"</a>un xəbərinə görə, bu barədə "Ancient Origins" portalı məlumat yayıb.</p><p>Hadisə məktəblilərin ekskursiya zamanı tarlada olduqları Brandbu kəndində baş verib. Oğlan yerdə əşya görüb, onun təxminən 1 300 il yaşı olan nadir birülgüclü qılınc olduğu ortaya çıxıb.</p><p>Tapıntıdan sonra məktəb arxeoloqlarla əlaqə saxlayıb və artefaktı təhvil verib.</p><p>Portalın məlumatına görə, qılınc hazırda Oslonun Mədəniyyət Tarixi Muzeyində saxlanılır.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/norvec" class="tags__item"> Norveç </a> <a href="/tag/vikinqler-dovru" class="tags__item"> Vikinqlər dövrü </a> <a href="/tag/qilinc" class="tags__item"> Qılınc </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Pentaqon müntəzəm olaraq UNO-larla bağlı sənədləri dərc edəcək</title>

<link>https://far.az/88081-pentaqon-muntezem-olaraq-uno-larla-bagli-senedleri-derc-edecek.html</link>

<pdalink>https://far.az/88081-pentaqon-muntezem-olaraq-uno-larla-bagli-senedleri-derc-edecek.html</pdalink>

<guid>https://far.az/88081-pentaqon-muntezem-olaraq-uno-larla-bagli-senedleri-derc-edecek.html</guid>

<pubDate>Fri, 08 May 2026 18:30:07 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Pentaqon hər bir neçə həftədən bir uçan naməlum obyektlərlə (NLO) bağlı yeni sənədlər dərc edəcəyini bəyan edib.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Report"</a> ABŞ mediasına istinadən xəbər verir ki, cümə günü Pentaqonun saytında onlarla foto, video və mətn sənədləri yerləşdirilib.</p><p>"Müharibə Nazirliyi yeni materialları aşkarlandıqca və məxfilikdən çıxarıldıqca müntəzəm əsasda dərc edəcək, sənədlər paketləri bir neçə həftədən bir yerləşdiriləcək", – Pentaqonun bəyanatında deyilir.</p><p>ABŞ-nin NLO ilə bağlı məxfilikdən çıxarılmış materiallarının birinci hissəsinə "Apollo 17" missiyasının arxiv şəkilləri, 2025-2026-cı illərə aid hərbi müşahidələr və bir neçə həll olunmamış hadisə daxildir.</p><p>ABŞ Prezidenti Donald Tramp daha əvvəl sələfi Barak Obamanın yadplanetlilər barədə etirafından sonra Pentaqonun Yer kürəsindən kənar həyat və NLO haqqında məlumatlarını dərc etməyi vəd etmişdi.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/ucan-namelum-obyektler-uno" class="tags__item"> Uçan naməlum obyektlər (UNO) </a> <a href="/tag/abs-mudafie-nazirliyinin-qerargahi-pentaqon" class="tags__item"> ABŞ Müdafiə Nazirliyinin qərargahı (Pentaqon) </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Astrofizika kafedrası: Mayın 14-dək meteor yağışı müşahidə olunacaq</title>

<link>https://far.az/87813-astrofizika-kafedrasi-mayin-14-dek-meteor-yagishi-mushahide-olunacaq.html</link>

<pdalink>https://far.az/87813-astrofizika-kafedrasi-mayin-14-dek-meteor-yagishi-mushahide-olunacaq.html</pdalink>

<guid>https://far.az/87813-astrofizika-kafedrasi-mayin-14-dek-meteor-yagishi-mushahide-olunacaq.html</guid>

<pubDate>Thu, 07 May 2026 18:30:05 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Səmada mayın 14-dək η-Lyrid meteor yağışı (Yer kürəsinin kosmosdakı komet qalıqlarından keçərkən səmada "axan ulduzlar" kimi görünən parlaq işıq izləri hadisəsi) müşahidə ediləcək.</p><p>Bu barədə <a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Report"</a>a Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsinin Astrofizika kafedrasından məlumat verilib.</p><p>Bildirilib ki, ən yüksək aktivlik mayın 9-u saat 03:00 radələrində gözlənilir. Bu dövrdə Yer kosmosdakı komet mənşəli toz və daş hissəcikləri axınından keçəcək. Hissəciklər atmosferə yüksək sürətlə daxil olaraq parlaq meteor izləri yaradacaq.</p><p>Meteor yağışının radiantı Lir (Lyra) bürcündə yerləşir və mənbəyi C/1983 H1 (IRAS–Araki–Alcock) kometi ilə əlaqələndirilir. Bu komet Günəş ətrafında təxminən 970 illik dövrlə hərəkət edir və hər yaxınlaşma zamanı buraxdığı hissəciklər meteor yağışını formalaşdırır.</p><p>Meteorlar Yer atmosferinə təxminən 43 km/s sürətlə daxil olur. Bakıdan müşahidə zamanı radiant gecə boyu üfüqdən yuxarıda qalacaq. Ən əlverişli müşahidə vaxtı isə sübhə yaxın saatlar hesab olunur. Təxminən saat 05:00-da maksimum aktivlik gözlənilir.</p><p>Mütəxəssislərin sözlərinə görə, η-Lyrid güclü meteor yağışları sırasında olmasa da, qaranlıq səma şəraitində saatda bir neçə parlaq meteor müşahidə etmək mümkündür.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/baki-doevlet-universiteti" class="tags__item"> Bakı Dövlət Universiteti </a> <a href="/tag/meteor-yagisi" class="tags__item"> Meteor yağışı </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>DÇ-2026: 104 oyuna baxmaq üçün 50 min dollar maaş təklif olunur</title>

<link>https://far.az/87552-dch-2026-104-oyuna-baxmaq-uchun-50-min-dollar-maash-teklif-olunur.html</link>

<pdalink>https://far.az/87552-dch-2026-104-oyuna-baxmaq-uchun-50-min-dollar-maash-teklif-olunur.html</pdalink>

<guid>https://far.az/87552-dch-2026-104-oyuna-baxmaq-uchun-50-min-dollar-maash-teklif-olunur.html</guid>

<pubDate>Wed, 06 May 2026 17:30:04 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>"Fox Sports" telekanalı və "Indeed" iş axtarışı platforması 50 min dollar maaşı olan "Futbol üzrə dünya çempionatının baş tamaşaçısı" vakansiyasının açıldığını elan edib.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Far.Az"</a> ABŞ mediasına istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Fox Sports" telekanalının marketinq üzrə prezidenti Robert Qottlib bildirib.</p><p>Onun sözlərinə görə, DÇ-2026-nın tarixi turnir olacağını nəzərə alaraq, kadr seçiminə də eyni dərəcədə tarixi yanaşma tələb olunur:</p><p>"Bir nəfər bu gözəl oyunu müəyyən edən hər bir hekayəni, hər bir komandanı və hər bir həyəcanlı anı yaşamaq və hiss etmək üçün həyatının işini əldə edəcək. O, 104 matçın hamısına baxmalı, kontent yaratmalı və "Times Square"də oyunların yayımı zamanı keçiriləcək tədbirlərdə iştirak etməlidir".</p><p>Futbol üzrə dünya çempionatı iyunun 11-dən iyulun 19-dək ABŞ, Kanada və Meksikada keçiriləcək.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/futbol-uzre-dunya-cempionati-2026" class="tags__item"> Futbol üzrə Dünya Çempionatı 2026 </a> <a href="/tag/robert-qottlib" class="tags__item"> Robert Qottlib </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Müasir alma növləri inkişaf etməyə davam edir</title>

<link>https://far.az/85193-muasir-alma-novleri-inkishaf-etmeye-davam-edir.html</link>

<pdalink>https://far.az/85193-muasir-alma-novleri-inkishaf-etmeye-davam-edir.html</pdalink>

<guid>https://far.az/85193-muasir-alma-novleri-inkishaf-etmeye-davam-edir.html</guid>

<pubDate>Sun, 26 Apr 2026 18:30:04 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Müasir alma sortları əcdadları ilə genlərin daimi mübadiləsi yolu ilə inkişaf etməyə davam edir və seleksiyanın "hazır" məhsulu deyil.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Report"</a> xəbər verir ki, bu, becərilən və vəhşi alma ağaclarının genetik məlumatlarını təhlil edən Əbu-Dabidəki Nyu-York Universitetinin alimlərinin gəldiyi nəticədir.</p><p>Tədqiqatın nəticələri Current Biology jurnalında dərc olunub.</p><p>Tədqiqat zamanı müasir almaların DNT-sində Avropa, Orta Asiya və Qafqazdan olan vəhşi ağaclarla təkrar çarpazlaşma izlərinin olduğu aşkar edilib. Proses əsrlər boyu becərilən alma ağacları müxtəlif bölgələrə yayıldıqca və yerli növlərlə gen mübadiləsi apardıqca baş verib.</p><p>Əksər növlərin ən yaxın əcdadları Orta Asiyanın "Malus sieversi" və Qafqazın "Malus orientalis" alma ağacları olaraq qalır. Daha sonra onların genetikasına Avropa vəhşi alma ağacı "Malus sylvestris" elementləri əlavə edilib.</p><p>Alimlər qeyd edirlər ki, bu genetik mübadilə (gen axını) ağaclar arasında tozcuqların ötürülməsi yolu ilə əmələ gəlib. Nəticədə, bitkilərin yeni şəraitə uyğunlaşmasını yaxşılaşdıra biləcək qarışıq gen dəsti meydana gəlib.</p><p>Təhlil həmçinin alma növləri arasında fərqləri də aşkar edib. Desert növləri insanlar tərəfindən daha güclü şəkildə "seçilir" - onlar dad, görünüş və saxlama üçün vacib olan xüsusiyyətləri ifadə edirlər.</p><p>Təəccüblüdür ki, becərilən almalarda vəhşi almalara nisbətən daha az zərərli mutasiyalar aşkar edilib. Bu, yetişdiricilərin nəsillər boyu ən canlı ağacları seçməsi və həmçinin zərərli mutasiyaları durulaşdıran vəhşi təbiətdən genlərin axını ilə izah edilə bilər.</p><p>Tədqiqatçılar vəhşi alma meşələrinin vacib bir genetik resurs olaraq qaldığını vurğulayırlar. Onlar iqlim dəyişikliyinə, yeni xəstəliklərə və zərərvericilərə uyğunlaşmaq üçün lazım olan xüsusiyyətləri ehtiva edə bilər. Lakin Malus sieversii kimi əsas növlər artıq yaşayış mühitinin itirilməsi ilə üzləşir.</p><p>Vurğulanıb ki, bağçılığın gələcəyi əsasən alma ağacının vəhşi qohumlarının qorunmasından asılıdır. Onlar dəyişən iqlim şəraitində sortları yaxşılaşdıra biləcək yeni xüsusiyyətlər mənbəyi təmin edə bilərlər.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/meyveler" class="tags__item"> Meyvələr </a> <a href="/tag/dnt" class="tags__item"> DNT </a> <a href="/tag/qafqaz" class="tags__item"> Qafqaz </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Hindistan sərhədyanı rayonlarda ilan və timsahların yerləşdirilməsini nəzərdən keçirir</title>

<link>https://far.az/80513-hindistan-serhedyani-rayonlarda-ilan-ve-timsahlarin-yerleshdirilmesini-nezerden-kechirir.html</link>

<pdalink>https://far.az/80513-hindistan-serhedyani-rayonlarda-ilan-ve-timsahlarin-yerleshdirilmesini-nezerden-kechirir.html</pdalink>

<guid>https://far.az/80513-hindistan-serhedyani-rayonlarda-ilan-ve-timsahlarin-yerleshdirilmesini-nezerden-kechirir.html</guid>

<pubDate>Mon, 06 Apr 2026 16:30:04 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Hindistanın Pakistan və Banqladeşlə sərhədlərini qoruyan Sərhəd Təhlükəsizlik Qüvvələri qanunsuz keçidlərin və cinayətkar fəaliyyətin qarşısını almaq məqsədilə sərhədyanı çay rayonlarında ilan və timsahların istifadəsinin məqsədəuyğunluğunu araşdıracaq.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Far.Az"</a> xəbər verir ki, bu barədə "The Hindu" nəşri yazıb.</p><p>Qəzetin məlumatına görə, Sərhəd Təhlükəsizlik Qüvvələrinin mənzil-qərargahı tərəfindən Banqladeş sərhədi boyunca yerləşən bölmələrə göndərilən xidməti mesajda bildirilib ki, sürünənlərdən istifadə Hindistanın daxili işlər naziri Amit Şahın göstərişlərinə uyğun olaraq həyata keçirilir.</p><p>"Sərhədin həssas çay sahələrində sürünənlərin (ilan və ya timsah kimi) yerləşdirilməsinin məqsədəuyğunluğunu operativ nöqteyi-nəzərdən öyrənmək və qiymətləndirmək lazımdır", - məlumatda qeyd edilib.</p><p>Hindistan Daxili İşlər Nazirliyinin 2024–2025-ci illər üzrə illik hesabatına əsasən, Banqladeşlə sərhəd mürəkkəb relyefi olan ərazidən - təpələrdən, çaylardan və vadilərdən keçir. Qanunsuz miqrasiya və hüquqazidd fəaliyyətlərin qarşısını almaq məqsədilə Hindistan hökuməti sərhədlərin mühafizəsini təkmilləşdirmək qərarına gəlib və yeni sərhəd çəpərlərinin qurulduğunu təsdiqləyib.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/pakistan" class="tags__item"> Pakistan </a> <a href="/tag/hindistan" class="tags__item"> Hindistan </a> <a href="/tag/banqlades" class="tags__item"> Banqladeş </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>ABŞ-də hava limanına Donald Trampın adı veriləcək</title>

<link>https://far.az/78952-absh-de-hava-limanina-donald-trampin-adi-verilecek.html</link>

<pdalink>https://far.az/78952-absh-de-hava-limanina-donald-trampin-adi-verilecek.html</pdalink>

<guid>https://far.az/78952-absh-de-hava-limanina-donald-trampin-adi-verilecek.html</guid>

<pubDate>Tue, 31 Mar 2026 06:30:03 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Florida qubernatoru Palm-Biç hava limanına ABŞ Prezidenti Donald Trampın adının verilməsinə dair qanun layihəsini imzalayıb.</p><p><a href="https://report.az" target="_blank" rel="external noopener">"Far.Az"</a> xəbər verir ki, bu barədə "CBS" məlumat yayıb .</p><p>Qeyd olunub ki, ABŞ Prezidentinin iqamətgahının yaxınlığında yerləşən Palm-Biç hava limanı "Donald Tramp Beynəlxalq Hava Limanı" adlandırılacaq.</p><p>Qanunun 1 iyulda qüvvəyə minməsi planlaşdırılır, lakin adın dəyişdirilməsi üçün hələ də Federal Aviasiya Administrasiyasının təsdiqi tələb olunur.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider"> <a href="/tag/abs-prezidenti-donald-tramp" class="tags__item"> ABŞ Prezidenti Donald Tramp </a> <a href="/tag/hava-limani" class="tags__item"> hava limanı </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Bakının mərkəzində Milli Etalon Vaxtının göstərilməsinə başlanılıb</title>

<link>https://far.az/77419-bakinin-merkezinde-milli-etalon-vaxtinin-gosterilmesine-bashlanilib.html</link>

<pdalink>https://far.az/77419-bakinin-merkezinde-milli-etalon-vaxtinin-gosterilmesine-bashlanilib.html</pdalink>

<guid>https://far.az/77419-bakinin-merkezinde-milli-etalon-vaxtinin-gosterilmesine-bashlanilib.html</guid>

<pubDate>Sun, 22 Mar 2026 18:30:02 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin tabeliyində olan Azərbaycan Metrologiya İnstitutu (AzMİ) tərəfindən ölkədə vaxt etalonunun tətbiqi istiqamətində mühüm addım atılıb.</p><p><a target="_blank" href="https://report.az" rel="external noopener">"Far.Az"</a> xəbər verir ki, Bakının simvollarından biri olan Saat qülləsində (Paraşüt qülləsi) artıq Azərbaycanın Milli Etalon Vaxtı - UTC (AZ) əsasında vaxt göstərilir. Bununla bağlı Bulvar ərazisində, qüllənin yaxınlığında məlumatlandırıcı stend də quraşdırılıb.</p><p>Saat qülləsində UTC (AZ)-ın tətbiqi milli vaxt mənbəyinin ictimai məkanlarda istifadəsinin genişləndirilməsi və vaxt sinxronizasiyasının təmin olunması istiqamətində atılan mühüm addımlardan biridir.</p><p>Bu nailiyyət AzMİ-nin, xüsusilə Vaxt və tezlik ölçmələri laboratoriyasının həyata keçirdiyi məqsədyönlü fəaliyyətin nəticəsidir və ölkədə vaxt metrologiyasının inkişafına mühüm töhfə verir.</p><p>Qeyd edək ki, Milli Etalon Vaxtı - UTC (AZ) Çəkilər və Ölçülər üzrə Beynəlxalq Büro (Bureau International des Poids et Mesures – BIPM) tərəfindən ötən ilin noyabr ayında təsdiq olunub. Bu isə ölkədə vahid və etibarlı vaxt infrastrukturunun formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.</p>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Florida ştatının qanunvericiləri hava limanının adının Trampın şərəfinə dəyişdirilməsini təsdiqləyib</title>

<link>https://far.az/69901-florida-shtatinin-qanunvericileri-hava-limaninin-adinin-trampin-sherefine-deyishdirilmesini-tesdiqleyib.html</link>

<pdalink>https://far.az/69901-florida-shtatinin-qanunvericileri-hava-limaninin-adinin-trampin-sherefine-deyishdirilmesini-tesdiqleyib.html</pdalink>

<guid>https://far.az/69901-florida-shtatinin-qanunvericileri-hava-limaninin-adinin-trampin-sherefine-deyishdirilmesini-tesdiqleyib.html</guid>

<pubDate>Fri, 20 Feb 2026 12:30:03 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>ABŞ-nin Florida ştatının Senatı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Palm-Biçdəki iqamətgahının yaxınlığında yerləşən hava limanının Ağ Evin rəhbərinin şərəfinə adının dəyişdirilməsini təsdiqləyib.</p><p><a target="_blank" href="https://report.az/maraqli-melumatlar/florida-statinin-qanunvericileri-hava-limaninin-adinin-trampin-serefine-deyisdirilmesini-tesdiqleyib" rel="external noopener">"Report"</a> TASS-a istinadən xəbər verir ki, bunu qanunvericilik orqanının dərc etdiyi səsvermə nəticələri təsdiqləyir.</p><p>Adın dəyişdirilməsinin lehinə Senatın 25 üzvü səs verib, 11 nəfər əleyhinə çıxıb, üç nəfər bitərəf qalıb.</p><p>Qeyd edək ki, fevralın 17-də hava limanının adının dəyişdirilməsini Floridanın Nümayəndələr Palatası təsdiqləyib. Hava limanı "President Donald J. Trump International Airport" və "Donald J. Trump International Airport" adlarını ala bilər.</p><p>"CBS News" telekanalı qeyd edib ki, indi qanun layihəsini ştatın qubernatoru, respublikaçı Ron Desantis, həmçinin ABŞ Federal Mülki Aviasiya İdarəsi təsdiqləməlidir.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider" data-flickity='{ "cellAlign": "left", "contain": true, "prevNextButtons": true, "pageDots": false }'> <a href="/tag/abs" class="tags__item"> ABŞ </a> <a href="/tag/florida-stati" class="tags__item"> Florida ştatı </a> <a href="/tag/donald-tramp" class="tags__item"> Donald Tramp </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Alimlər yuxuların məzmununu idarə etməyin yolunu tapıblar</title>

<link>https://far.az/68626-alimler-yuxularin-mezmununu-idare-etmeyin-yolunu-tapiblar.html</link>

<pdalink>https://far.az/68626-alimler-yuxularin-mezmununu-idare-etmeyin-yolunu-tapiblar.html</pdalink>

<guid>https://far.az/68626-alimler-yuxularin-mezmununu-idare-etmeyin-yolunu-tapiblar.html</guid>

<pubDate>Sun, 15 Feb 2026 14:30:06 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>ABŞ-nin İllinoys ştatının Evanston şəhərindəki Şimal-Qərb Universitetinin neyrobioloqlarının yeni araşdırması yuxuların məzmununu istiqamətləndirməyin mümkün olduğunu göstərib.</p><p><a target="_blank" href="https://report.az/maraqli-melumatlar/alimler-yuxularin-mezmununu-idare-etmeyin-yolunu-tapiblar" rel="external noopener">"Far.Az"</a>un məlumatına görə, müvafiq araşdırma "Neuroscience of Consciousness" jurnalında dərc olunub.</p><p>Eksperimentin iştirakçılarına sürətli yuxu fazası (REM) zamanı həll olunmamış tapmacalarla bağlı səs siqnalları verilib. Nəticədə iştirakçılar həmin tapşırıqları yuxuda tez-tez görüblər və onları daha effektiv şəkildə həll ediblər.</p><p>Tədqiqatda yaddaşın hədəfli reaktivasiyası (TMR) texnikasından istifadə olunub. İştirakçılar hər biri unikal səslə əlaqələndirilmiş mürəkkəb tapmacaları həll etməyə çalışıblar. Daha sonra onlar laboratoriyada yatarkən alimlər beyin fəaliyyətini izləyib və REM yuxusu zamanı həll olunmamış tapşırıqların yarısı ilə bağlı səsləri səsləndiriblər.</p><p>Nəticədə iştirakçıların 75 %-i yuxularında həmin tapmacaların elementlərini gördüklərini bildiriblər. Yuxuda görünən tapmacalar daha yüksək tezliklə həll olunub: yuxuda görünənlər üçün bu göstərici 42 %, görünməyənlər üçün isə 17 % təşkil edib. 20 iştirakçıdan 12-də yuxular məhz səsli ipucu verilən tapmacalara daha çox işarə edib.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider" data-flickity='{ "cellAlign": "left", "contain": true, "prevNextButtons": true, "pageDots": false }'> <a href="/tag/yuxu" class="tags__item"> yuxu </a> <a href="/tag/tapmaca" class="tags__item"> tapmaca </a> <a href="/tag/beyin-fealiyyeti" class="tags__item"> beyin fəaliyyəti </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item><item>

<title>Alimlər &quot;hörümçək ipəyi&quot;nin möhkəmliyinin molekulyar sirrini üzə çıxarıblar</title>

<link>https://far.az/66776-alimler-horumchek-ipeyinin-mohkemliyinin-molekulyar-sirrini-uze-chixariblar.html</link>

<pdalink>https://far.az/66776-alimler-horumchek-ipeyinin-mohkemliyinin-molekulyar-sirrini-uze-chixariblar.html</pdalink>

<guid>https://far.az/66776-alimler-horumchek-ipeyinin-mohkemliyinin-molekulyar-sirrini-uze-chixariblar.html</guid>

<pubDate>Sun, 08 Feb 2026 08:30:03 +0400</pubDate>

<category>native-yes</category>



<content:encoded><![CDATA[<p>London Kral Kolleci və Kaliforniya Universitetinin alimləri "hörümçək ipəyi"nə unikal möhkəmlik və elastiklik verən molekulyar qarşılıqlı təsirləri müəyyən ediblər.</p><p><a target="_blank" href="https://report.az/maraqli-melumatlar/alimler-horumcek-ipeyi-nin-mohkemliyinin-molekulyar-sirrini-uze-cixariblar" rel="external noopener">"Report"</a>un məlumatına görə, araşdırmanın nəticələri "Proceedings of the National Academy of Sciences" jurnalında dərc olunub.</p><p>Bu kəşf aviasiya, qoruyucu geyim və tibb üçün yeni materialların yaradılmasına kömək edə, həmçinin altshaymer kimi neyrodegenerativ xəstəliklərin təbiətinə işıq tuta bilər.</p><p>Tədqiqat ilk dəfə izah edib ki, ipək zülallarındakı amin turşuları molekulyar "yapışqanlar" kimi qarşılıqlı təsir göstərərək materialı formalaşma zamanı birləşdirir. "Hörümçək ipəyi" poladdan möhkəm, kevlar materialından isə sərtdir. O, hörümçəyin ipək vəzilərindəki maye "ipək məhlulu"ndan əmələ gəlir və sonra bərk liflərə çevrilir.</p><p>Əvvəllər məlum idi ki, zülallar birinci damcılar şəklində toplanır, lakin bu prosesin molekulyar detalları aydın deyildi. Molekulyar modelləşdirmə və spektroskopiyadan istifadə edən komanda aşkarlayıb ki, əsas rolu arginin və tirozin amin turşuları arasındakı spesifik qarşılıqlı təsirlər oynayır. Məhz onlar zülalları erkən mərhələdə birləşdirir və bu bağlar lifin formalaşması zamanı qorunaraq ipəyin istisna xüsusiyyətlərinə cavabdeh olan nanostrukturu yaradır.</p><p>"Potensial tətbiq sahələri çox genişdir: yüngül qoruyucu geyim və təyyarə komponentlərindən tutmuş, bioloji parçalanan tibbi implantlara və yumşaq robot texnologiyasına qədər", – deyə Böyük Britaniya tədqiqat qrupunun rəhbəri professor Kris Lorens bildirib.</p> <div class="tags"> <div class="tags__slider" data-flickity='{ "cellAlign": "left", "contain": true, "prevNextButtons": true, "pageDots": false }'> <a href="/tag/neyrodegenerativ" class="tags__item"> neyrodegenerativ </a> <a href="/tag/material" class="tags__item"> material </a> </div> </div>]]></content:encoded>

</item></channel></rss>