Logistik marşrutların qlobal transformasiyası dövründə Mərkəzi Asiya və Qafqaz regionları Avrasiya ticarət xəritəsini dəyişə biləcək vahid nəqliyyat karkası formalaşdırır. Orta Dəhliz istiqamətində yük daşımalarının misli görünməmiş artımı fonunda Özbəkistan və Azərbaycan coğrafi yaxınlığı güclü iqtisadi üstünlüyə çevirərək dərin inteqrasiya müstəvisinə keçid edirlər. Tariflərin sinxronizasiyası, infrastruktur maneələrinin aradan qaldırılması və yeni aviasiya marşrutlarının işə salınması Daşkənddən Avropa sahillərinə qədər axıcı məkanın yaradılması üçün təmələ çevrilir.

Özbəkistanın nəqliyyat nazirinin müavini Jasurbek Çoriyev "Far.Az"a müsahibəsində Xəzər dənizi ilə tranzitin artması, Zəngəzur dəhlizindən istifadə perspektivləri və paytaxtlar arasında aviareyslərin tezliyinin ikiqat yüksəlməsi planları barədə danışıb.

"Far.Az" həmin müsahibəni oxucularına təqdim edir:

- Siz əvvəllər Azərbaycanın Orta Dəhlizin (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) inteqrasiya prosesinə verdiyi mühüm töhfəni qeyd etmişdiniz. 2025-2026-cı illər üçün nəzərdə tutulan perspektivlər baxımından bu marşrutun mövcud dinamikasını necə dəyərləndirirsiniz? Xəzər regionu vasitəsilə daşınan Özbəkistan mənşəli yüklərin ümumi həcmdə payı nə qədərdir?

- Yaxın Şərqdəki son geosiyasi proseslər Orta Dəhliz vasitəsilə yük axınına əlavə təkan verdi. Bütün yük trafiki, təbii olaraq, Bakıdan keçir. Qeyd etmək lazımdır ki, hələ bu hadisələrdən əvvəl son bir neçə il ərzində bu marşrut üzrə daşımaların həcmi dörd dəfə artıb: Dünya Bankının məlumatlarına görə, illik göstərici artıq təqribən 4,1 milyon tona çatıb, halbuki əvvəllər o, təxminən 350-400 min ton təşkil edirdi.

Xüsusilə diqqətə çatdırmaq istəyərdim: bütün qonşu dövlətlər Azərbaycanla qarşılıqlı münasibətlərdə son dərəcə müsbət əhval-ruhiyyə nümayiş etdirirlər. Əlaqələrimiz dostluq çərçivəsindən xeyli kənara çıxır - bu, həqiqətən də qardaşlıq münasibətləridir və ölkələr arasındakı qarşılıqlı anlaşma səviyyəsi müstəsna dərəcədə yüksək olaraq qalır.

Əlbəttə ki, iqlim amilləri, liman infrastrukturunun fəaliyyəti və logistik imkanlardakı bəzi məhdudiyyətlərlə şərtlənən müəyyən çətinliklər hələ də qalmaqdadır. Bununla yanaşı, bizə məlumdur ki, Azərbaycan böyük səylər göstərir və limanların modernləşdirilməsinə, eləcə də onların buraxılış qabiliyyətinin artırılmasına investisiya yatırır. Əminəm ki, bu dəhliz öz əhəmiyyətini itirməyəcək və hətta mövcud gözləntiləri də üstələyərək daha böyük həcmdə yükləri cəlb edəcək.

- Özbəkistanın Nəqliyyat Nazirliyi Avropa və Türkiyə bazarlarına çıxış baxımından Zəngəzur dəhlizinin potensialını necə dəyərləndirir? Bu dəhliz Özbəkistan tərəfindən əsas alternativ marşrut kimi nəzərdən keçirilirmi?

- Olduqca yerində sualdır. Biz bu yeni istiqamətlə birbaşa yerində ətraflı tanış olmaq məqsədilə Azərbaycana xüsusi komissiya göndərməyi planlaşdırırıq. Hazırkı mərhələdə biz həmin marşrutu yalnız kartoqrafik məlumatlar əsasında, eləcə də danışıqlar prosesi və qeyri-rəsmi görüşlər çərçivəsində araşdırmışıq.

Bu istiqamətin Özbəkistan və ümumilikdə Mərkəzi Asiya yükdaşımaları üçün nə qədər cəlbedici və rəqabətədavamlı olacağını Azərbaycan tərəfi ilə ortaq şəkildə dəyərləndirmək bizim üçün şübhəsiz böyük əhəmiyyət daşıyır. Gələcək dövrdə bu məsələni mütləq diqqət mərkəzində saxlayacağıq.

- Bu ilin əvvəlində dəhlizlərin inkişafına dair Azərbaycan, Özbəkistan və Gürcüstan arasında üçtərəfli saziş imzalanıb. Özbəkistan ixracatçıları bu sənəd çərçivəsində hansı konkret üstünlükləri - tranzit daşımalarına endirimlər, eyniləşdirilmiş tariflər - əldə etdilər?

- Biz oxşar sənədi hər il imzalayırıq. Həmin sənəd güzəştli şərtləri, eləcə də tarif endirimlərini əhatə edir. Hər üç dövlət son on il ərzində formalaşdırılmış mexanizm çərçivəsində fəaliyyət göstərir. Bəzi hallarda konkret tarif dərəcələrinin parlament və ya hökumət tərəfindən təsdiq edilməsi mərhələsində müəyyən ləngiməlir yaşanır. Bu proses zaman tələb edir, lakin son nəticədə biz həmişə ortaq razılığa nail oluruq və həm tranzit daşımaları, həm də ikitərəfli ticarət üçün güzəştli tarif şərtləri müəyyən edirik.

- Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında sərnişin axınında davamlı artım tendensiyası müşahidə olunur. Daşkənddən hazırda mövcud olan istiqamətlərlə yanaşı, yeni aviamarşrutların, xüsusilə Buxaradan Bakıya birbaşa uçuşların təşkil edilməsinə dair hər hansı planlar varmı?

- Hazırda bir neçə aviadaşıyıcının Daşkənd ilə Bakı arasında birbaşa reyslər icra etdiyi məlumdur. Bundan əlavə, AZAL aviaşirkəti Bakı-Səmərqənd istiqaməti üzrə uçuşlar təmin edir.

Bu yaxınlarda özəl aviaşirkət adından Daşkənd-Bakı marşrutu üzrə əlavə reyslərin təşkil olunması məqsədilə müraciət edilib. Artıq bu gün paytaxtlar arasında gündəlik əlaqədən reyslərin tezliyinin iki dəfə artırılması mərhələsinə keçməyə hazırıq.

Səmərqənd və Ürgənc də perspektivli istiqamətlər kimi nəzərdən keçirilir. Aviaşirkətlərə həmin marşrutlar üzrə mövcud kvotalardan heç bir məhdudiyyət qoyulmadan sərbəst istifadə imkanı verilir.

Oxşar xəbərlər

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN

Bakıda İlham Əliyevin iştirakı ilə "Yeni dünya nizamına doğru" mövzusunda beynəlxalq forum keçirilib

Prezident İlham Əliyev Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Təlim Mərkəzinin açılışında iştirak edib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - TAM MƏTN, YENİLƏNİB-2

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib - YENİLƏNİB-2